Sandomierz
Położenie Sandomierza nad największą polską rzeką, na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych, sprawiło, że od 10 wieków pełni on ważną funkcję ośrodka władzy i handlu. Nazwa pochodzi od słowiańskiego imienia Sudomir lub, jak chcą inni, od geograficznego ulokowania miasta w pobliżu ujścia Sanu ("San domierza do Wisły"). Po 1138 roku stał się stolicą księstwa i choć jego rozwój przerywały tragiczne w skutkach najazdy tatarskie w XIH i litewskie w XIV wieku, a potem "potop" szwedzki, aż do rozbiorów pozostawał miastem wojewódzkim. Od 1818 roku jest siedzibą diecezji. Szczęśliwym trałem najcenniejsze zabytki ocalały z obu wojen światowych. Międzywojenne plany utworzenia tu stolicy Centralnego Okręgu Przemysłowego nie doczekały się realizacji, a odkrycie potężnych złóż siarki przesunęło centrum administracyjno-przemysłowe do sąsiedniego Tarnobrzega.